 |
| R. Rzepecki |
|
Pracownicy, którzy spełniają warunki uprawniające ich do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury mają prawo do odprawy pieniężnej. Mówi o tym artykuł 92 1 kodeksu pracy (kp).
Kiedy przysługuje odprawa
Do otrzymania odprawy konieczny jest związek między ustaniem stosunku pracy a przejściem na rentę inwalidzką lub emeryturę. Jest on jednak ujmowany szeroko w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Do nabycia prawa do odprawy nie jest konieczne, by rozwiązano stosunek pracy bezpośrednio z powodu przejścia pracownika na rentę lub emeryturę, np. gdy pracownik przechodzi na rentę lub emeryturę po upływie pewnego okresie od ustania stosunku pracy, lecz następuje to bezpośrednio np. po okresie nieprzerwanego pobierania zasiłku chorobowego, zapoczątkowanego jeszcze w czasie trwania stosunku pracy.
Prawo do odprawy nie przysługuje natomiast pracownikowi, który rozwiązał umowę o pracę w związku z przejściem na rentę rodzinną lub w związku z uzyskaniem świadczenia przedemerytalnego.
Wysokość odprawy
Odprawa przysługuje w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia, którego wysokość ustala się tak, jak ekwiwalent pieniężny za urlop. Przepisy szczególne odnoszące się do różnych grup zawodowych oraz układy zbiorowe pracy mogą jednak ustalać wyższą odprawę. Należy zarazem zaznaczyć, że przepisy pozakodeksowe (np. układy zakładowe) przewidujące odprawy emerytalne i rentowe, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy (art. 9 § 2 kp), a gdyby tak było, należy zamiast nich stosować korzystniejsze przepisy prawa pracy, czyli wypłacić odprawę w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.
W sytuacji gdy z tytułu ustania jednego stosunku pracy pracownik spełnia warunki do nabycia prawa do omawianej odprawy oraz do odprawy przysługującej pracownikom zwolnionym z pracy z przyczyn niedotyczących pracownika (zwolnienia grupowe), to przysługują mu obie odprawy.
Odprawa podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Podlega również ochronie przed potrąceniami (art. 87 kp), tak jak wynagrodzenie za pracę. W sytuacji, gdy pracodawca uchyla się od wypłaty tego świadczenia, pracownikowi przysługuje prawo wystąpienia na drogę postępowania sądowego. Postępowanie to jest wolne od kosztów sądowych.
Rafał Rzepecki
|
