 |
| B. Staszczak |
|
Obok emerytur i rent niektórym świadczeniobiorcom przysługują różnego rodzaju dodatki, mające wpływ na wysokość otrzymywanego przez nich świadczenia. Ich przyznanie uzależnione jest m.in. od stwierdzenia niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji czy bycia sierotą zupełną.
Dodatek pielęgnacyjny - przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeśli została ona uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat. W przypadku zaistnienia pierwszej sytuacji należy złożyć wniosek o przyznanie tego dodatku natomiast w drugim przypadku dodatek przyznany jest z urzędu, w razie osiągnięcia odpowiedniego wieku tj. 75 lat. Dodatek ten nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty przebywającej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym chyba, że przebywa poza tą placówką przez okres dłuży niż 2 tygodnie w miesiącu. Od 1 marca 2008 r. wysokość dodatku pielęgnacyjnego wynosi - 163 zł 15 gr., a dla inwalidy wojennego całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji - 244 zł 73 gr.
Dodatek dla sieroty zupełnej - przysługuje sierocie zupełnej uprawnionej do renty rodzinnej. Od 1 marca 2008 roku jego wysokość wynosi 306 zł 65 gr.
Dodatek kombatancki - przysługuje kombatantom i innym osobom uprawnionym, pobierającym emeryturę lub rentę albo uposażenie w stanie spoczynku bądź uposażenie rodzinne. W razie zbiegu prawa do kilku świadczeń o charakterze emerytalno-rentowym przysługuje tylko jeden dodatek kombatanckim. Zgodnie z ustawą o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego kombatantom i innym osobom uprawnionym - emerytom rencistom i inwalidom oraz osobom pobierającym uposażenie w stanie spoczynku lub uposażenie rodzinne przysługuje również dodatek kompensacyjny w wysokości 15% dodatku kombatanckiego. Od 1 marca 2008 r. wysokość dodatku kombatanckiego wynosi 163 zł 15 gr., a wysokość dodatku kompensacyjnego - 24 zł 47 gr.
Świadczenie pieniężne dla byłych żołnierzy górników - wypłacane jest żołnierzom zastępczej służby wojskowej, którzy w latach 1949-1959 byli przymusowo zatrudniani w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych. Świadczenie to jest przyznawane i wypłacane przez organy rentowe na podstawie zaświadczenia organu wojskowego potwierdzającego rodzaj i okres wykonywania przymusowego zatrudnienia w ramach zastępczej służby wojskowej. Świadczenie przysługuje za każdy pełny miesiąc zatrudnienia, maksymalnie za 20 miesięcy.
Kombatantom oraz innym osobom uprawnionym na podstawie ustawy o kombatantach, a także żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach zakładach rud uranu i batalionach budowlanych przysługuje ryczałt energetyczny w wysokości 50% taryfowych opłat za korzystanie z energii elektrycznej, gazowej i cieplnej na cele domowe.
Zgodnie z ustawą o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe byłemu pracownikowi kolejowemu pobierającemu emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy, a także członkom rodziny tego pracownika pobierającym po nim rentę rodzinną, przysługuje prawo do deputatu węglowego w ilości 1800 kg węgla kamiennego rocznie, w formie ekwiwalentu pieniężnego. Za podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego przyjmuje się przeciętną średnioroczną cenę detaliczną 1000 kg węgla kamiennego z roku poprzedzającego rok, w którym ekwiwalent ma być wypłacany, ogłoszoną przez prezesa GUS w terminie do 20 stycznia każdego roku. Ekwiwalent pieniężny przyznaje i wypłaca w dwóch terminach, wraz z wypłatą emerytury lub renty (w marcu za okres od 1 stycznia do 30 czerwca i we wrześniu za okres od 1 lipca do 31 grudnia każdego roku) Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dotacji celowej z budżetu państwa. Emeryci i renciści nabywają prawo do ekwiwalentu pieniężnego z dniem przyznania emerytury lub renty. Prawo do jego pobierania ustaje lub ulega zawieszeniu wraz z ustaniem prawa do emerytury lub renty. Świadczenie to nie przysługuje jednak emerytowi lub renciście, jeśli nie przysługiwało mu ono w okresie zatrudnienia, z tytułu którego powstało prawo do emerytury lub renty.
Barbara Staszczak
|
