M. Wojak. Telepraca - nowa forma zatrudnienia

 

Zadaj pytanie autorowi artykułu

 

Telepraca - nowa forma zatrudnienia

Ostatnia nowelizację kodeksu pracy, wchodząca w życie z dniem 16 października 2007 roku (Dz. U. Nr 181 poz. 1288) wprowadziła do polskiego prawa definicję telepracy oraz określiła prawa i obowiązki telepracowników i ich przełożonych. W kodeksie pracy przybył cały nowy rozdział zatytułowany: „Zatrudnianie pracowników w formie telepracy”. W dwóch kolejnych odcinkach postaram się przybliżyć czytelnikom pojęcia związane z tą nową formą zatrudnienia.

Na wstępie wyjaśnię znaczenie podstawowych pojęć:
Środki komunikacji elektronicznej - to rozwiązania techniczne, w tym urządzenia teleinformatyczne, umożliwiające porozumiewanie się na odległość.
Telepraca - praca wykonywana regularnie poza zakładem pracy, z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej.
Telepracownik - jego definicja zawarta jest art. 675 par. 2 kodeksu pracy, cechą wyróżniającą go spośród innych pracowników jest wykonywanie pracy regularnie poza zakładem pracy, z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej oraz przekazywanie wyników pracy przełożonym (zwłaszcza za pośrednictwem takich środków).

Sposób rozliczania się z wykonanej pracy zdecydowanie odróżnia tę formę pracy od klasycznego stosunku pracy. Telepracownikami mogą zostać zarówno osoby nowozatrudnione, jak i dotychczasowi pracownicy. W drugim przypadku pracodawca proponuje pracownikowi zmianę formy zatrudnienia. Z inicjatywą zmiany warunków zatrudnienia może jednak wystąpić sam pracownik. Nie jest natomiast dopuszczalne wykonywanie pracy w tej formie na podstawie wypowiedzenia zmieniającego.
Pracodawca dostarcza telepracownikom sprzęt niezbędny do wykonywania pracy. Ma też obowiązek pokrywać koszty związane z jego instalacją, serwisem, eksploatacją i konserwacją. W zamian za to ma prawo do ulg podatkowych. Nowelizacja kodeksu pracy zobowiązuje pracodawców do równego traktowania telepracowników, m.in. w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych.
Dzięki zmianom w kodeksie przełożeni uzyskają prawo do kontroli telepracownika w miejscu, w którym wykonuje pracę. Jeśli jednak telepracownik pracuje w domu, przed dokonaniem kontroli pracodawca musi uzyskać zgodę podwładnego na jej przeprowadzenie.
Telepraca to wygodniejszy tryb wykonywania pracy - nie ma potrzeby codziennego jeżdżenia do firmy, wszystko można wykonać w komfortowych warunkach we własnym domu. Można przy tym dobrać tempo pracy do terminu jej wykonania.  Jest to idealna sytuacja dla osób niepełnosprawnych, matek małych dzieci lub osób pracujących dla więcej niż jednej firmy. Przy umiejętności organizacji czasu i dzielenia obowiązków, można świetnie połączyć pracę zawodową z codziennymi sprawami.
Stosowanie u danego pracodawcy telepracy wymaga zawarcia między pracodawcą a zakładową organizacją związkową porozumienia określającego warunki korzystania z takiej formy wykonywania pracy w ramach stosunku pracy (a gdy u pracodawcy działa więcej zakładowych organizacji związkowych, porozumienia z wszystkimi tymi organizacjami). Porozumienie takie musi być zawarte w terminie 30 dni od dnia przedstawienia związkom przez pracodawcę propozycji jego zawarcia. Jeśli w tym terminie nie dojdzie do zawarcia porozumienia - warunki stosowania telepracy powinny być określone przez pracodawcę w regulaminie.
W odrębnej umowie, zawartej z pracownikiem, powinien zostać określony sposób wykorzystywania na potrzeby pracodawcy sprzętu stanowiącego własność zatrudnionego (jeśli takim dysponuje), zasady kontroli wykonywania pracy, a także formy porozumiewania się z pracodawcą. Przejście z klasycznego zatrudnienia na telepracę może odbyć się wyłącznie za zgodą pracownika i nikt nie może zmuszać go do przyjęcia tej formy pracy.
Zarówno pracownikowi, jak i pracodawcy  przysługuje prawo wystąpienia do drugiej strony stosunku pracy z wnioskiem o zaprzestanie wykonywania pracy w formie telepracy i przywrócenie poprzednich warunków jej wykonywania. Wniosek taki jest wiążący dla drugiej strony stosunku pracy jedynie, gdy zostanie złożony w okresie 3 miesięcy od dnia podjęcia pracy w formie telepracy. W takim przypadku strony muszą ustalić termin, od którego nastąpi przywrócenie poprzednich warunków wykonywania pracy, nie dłuższy jednak niż 30 dni od dnia otrzymania wniosku.