Pierwszy (historyczny!) Walny Zjazd NSZZ „Solidarność” Regionu Rzeszowskiego

Pierwszy (historyczny!) Walny Zjazd NSZZ „Solidarność” Regionu Rzeszowskiego

W pierwszym rzędzie, drugi od lewej – Antoni Kopaczewski, trzeci – Zbigniew Bortnik

Latem 1981 roku w Filharmonii Rzeszowskiej odbywały się obrady I Walnego Zjazdu NSZZ „Solidarność” Regionu Rzeszowskiego, w trakcie których wybrane zostały pierwsze statutowe władze regionalnej „S” i podjęto wiele ważnych decyzji dotyczących spraw związkowych i pracowniczych.

Obrady pierwszego Zjazdu Regionalnego przeprowadzone zostały w trzech turach (pierwsza odbywała się w dniu 27 czerwca, druga w dniach od 10 do 14 lipca, a trzecia w dniach 29 i 30 sierpnia). Wydawać by się mogło, że w sumie Zjazd trwał wyjątkowo długo, jednakże, biorąc pod uwagę fakt, że były to w ogóle pierwsze w dziejach PRL całkowicie wolne obrady związku zawodowego w naszym Regionie, na dodatek związku powstałego zaledwie przed kilkoma miesiącami, do tego zakładanego spontanicznie przez tysiące pracowników z różnych zakładów pracy, reprezentujących różne środowiska i bardzo różne zawody, to ta pozornie wyjątkowa długość trwania obrad nie powinna dziwić, tym bardziej, że w trakcie ich trwania należało rozstrzygnąć wiele istotnych kwestii i rozwiązać bardzo wiele problemów. Załatwienie tego wszystkiego w trakcie jednej tury była praktycznie niemożliwe, biorąc pod uwagę choćby to, że w tamtym czasie w Regionie Rzeszowskim do NSZZ „S” należało około 200 tysięcy pracowników!

Najważniejszą, a zarazem najpilniejszą, sprawą było przeprowadzenie wyborów do statutowych władz regionalnej „S”, gdyż dotychczas władzą regionalną był Międzyzakładowy Komitet Założycielski NSZZ „S” w Rzeszowie (ciało tymczasowe), którego przewodniczącym był Antoni Kopaczewski.

Pierwsza tura WZD (27 czerwca 1981 roku) poświęcona została niemal wyłącznie kwestiom proceduralnym. Powołano Komisję Wyborczą, podzielono Region na siedem podokręgów wyborczych (Rzeszów, Mielec, Kolbuszowa, Leżajsk, Łańcut, Ropczyce i Strzyżów), ustalono zasady proporcjonalności rozdzielania mandatów do Zarządu Regionu pomiędzy podokręgi wyborcze. Ustalono liczebność nowych władz regionalnych (Zarząd Regionu – 60 osób, Prezydium ZR – 13, Komisja Rewizyjna – 9). Określono także zasady funkcjonowania komisji koordynacyjnych i branżowych.

Podczas pierwszej tury zgłoszono 7 kandydatów na przewodniczącego Regionu, 158 na członków Zarządu Regionu i Komisji Rewizyjnej oraz 90 delegatów na Zjazd Krajowy. Minutą ciszy uczczono pamięć zmarłego 18 kwietnia 1981 roku Antoniego Peszki, jednego z głównych założycieli „Solidarności” w Regionie Rzeszowskim, nie tylko pracowniczej, ale także wiejskiej, a wcześniej działacza niepodległościowego i więźnia okresu stalinowskiego.

Biorąc pod uwagę ogromne zainteresowanie pierwszym WZD niemal wszystkich członków „S” w Regionie Rzeszowskim, dziwić może nieco to, że spośród wybranych 573 delegatów, w pierwszej jego turze udział wzięło tylko 491, a w dwu kolejnych turach jeszcze mniej.

Podczas drugiej tury WZD (od 10 do 14 lipca 1981 roku) wybrane zostały statutowe władze regionalnej „S”. Spośród zgłoszonych podczas pierwszej tury siedmiu kandydatów na przewodniczącego Regionu, do wyborów przystąpiło ostatecznie trzech: Antoni Kopaczewski, Stanisław Alot i Stanisław Łakomy. Przewodniczącym wybrany został przytłaczającą większością głosów A. Kopaczewski, na którego zagłosowało 2/3 delegatów. Wybrano także 60-osobowy Zarząd Regionu, 9 osobową Komisję Rewizyjną oraz 20 delegatów na Zjazd Krajowy NSZZ „S”. Warto podkreślić, że blisko połowa członków nowo wybranego Zarządu Regionu posiadała wyższe wykształcenie, około 1/3 członków była robotnikami, a 6-ciu nauczycielami.

Przyjęto strukturę organizacyjną wraz z zasadami wyboru i funkcjonowania władz regionalnej „S”, ustalając zarazem, że Związek w Regionie Rzeszowskim funkcjonować będzie pod nazwą Międzyzakładowy Komitet Robotniczy NSZZ „S”.

Powołano zespoły problemowe: ds. struktur Związku, ds. samorządu robotniczego, ds. spraw społeczno-ekonomicznych, ds. oświaty, kultury i ochrony zdrowia. Zjazd zaakceptował projekt ustawy o przedsiębiorstwie społecznym i samorządzie pracowniczym (zaproponowany przez tzw. „Sieć” – złożoną z wiodących zakładów pracy), apelując do załóg pracowniczych o dyskusję nad tym projektem oraz o tworzenie zespołów inicjatywnych dla powołania samorządów pracowniczych.

Uznano ponowne aresztowanie przez władze PRL członków KPN za naruszanie podstawowych praw człowieka; prawa do wolności i głoszenia przekonań politycznych.

Podczas trwającej ponad miesiąc przerwie pomiędzy drugą i trzecią turą Zjazdu odbyło się posiedzenie nowo wybranego Zarządu Regionu (20 lipca 1981 roku), w trakcie którego dokonano wyboru Prezydium MKR, wiceprzewodniczącymi wybrani zostali: Zbigniew Bortnik i Tadeusz Sowa, sekretarzem – Stanisław Alot, a członkami: Tadeusz Kensy, Zbigniew Sieczkoś, Andrzej Stachowicz, Paweł Szałaj, Jarosław Szczepański, Kazimierz Bogaczewicz, Władysław Chruszczyk, Marian Hady i Stefan Rączy.

Podczas posiedzenia Prezydium ZR delegacja MKZ Jarosław przedstawiła stanowisko załóg tamtejszych zakładów pracy dotyczące połączenia się z rzeszowskim MKR.

Przemawia Antoni Kopaczewski

Trzecia tura WZD (29 i 30 sierpnia 1981 roku) miała charakter bardziej uroczysty od dwóch poprzednich. Obrady otworzył przewodniczący Antoni Kopaszewski, który omawiając sytuację w kraju uznał za najważniejsze zadanie NSZZ „S” walkę o dostęp do środków masowego przekazu oraz sprawę samorządów pracowniczych. Niemal jednogłośnie podjęto uchwałę o przyłączeniu MKZ Jarosław do Regionu Rzeszowskiego, tym samym do rzeszowskiego MKR weszło z MKZ – Jarosław: 10 delegatów do Zarządu Regionu, dwóch do Komisji Rewizyjnej oraz trzech delegatów na Zjazd Krajowy. Ponieważ jednemu z delegatów z Jarosławia (Pawłowi Ostrowskiemu) urodziły się podczas Zjazdu bliźnięta, delegaci ufundowali dla nich książeczki mieszkaniowe.

Zdecydowano o przeznaczeniu kwoty 69.725,00 zł (pozostałość z akcji dla ofiar trzęsienia ziemi we Włoszech) na pomoc charytatywną w Regionie Rzeszowskim. Zobowiązano ZR do podjęcia działań zmierzających do utworzenia gazety związkowej (w oparciu o bazę ukazujących się w Regionie pism zakładowych), a Prezydium ZR do wystąpienia do wojewody rzeszowskiego o powołanie regionalnego dziennika z dodatkiem kulturalnym. Zaapelowano do Prezydenta Rzeszowa o nazwanie jednej z ulic miasta imieniem prof. Władysława Szafera.

Ostatniego dnia Zjazdu, podczas uroczystej mszy św. w Kościele Farnym, ks. Infułat Jan Stączek poświęcił sztandar Zarządu Regionu (poczet sztandarowy tworzyli: Janusz Loegler, Józef Konkel i Michał Stręk), a w wygłoszonym kazaniu ks. Infułat nawiązał do związku między ideą „S” a wiarą. Po przejściu pochodu ze Sztandarem Regionu do Filharmonii Rzeszowskiej, wręczono go przewodniczącemu Antoniemu Kopaczewskiemu, który złożył na niego przysięgę.

Warto dodać, że następnego dnia (31 sierpnia 1981 roku) w kościele Farnym w Leżajsku ks. prałat Józef Wójcik poświęcił sztandar MKZ NSZZ „S” – Leżajsk.

Jerzy Klus

fot. OA IPN w Rzeszowie

Szanowny czytelniku

Z dniem 25 maja 2018 r. rozpoczyna obowiązywanie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane popularnie jako „RODO”).  

Dajemy Państwu możliwość wyboru, czy i w jakim zakresie chcą korzystać z usług i udostępniać o sobie informacje. Co prawda nasz serwis jest dostępny bez konieczności podawania informacji o sobie, jednakże gdyby taki kwestia pojawiła się to wskazanie danych jest dobrowolną decyzją użytkownika. Użytkownik w każdej chwili może żądać ich usunięcia w całości lub części, kierując stosowaną korespondencję na adres: rzesz@solidarnosc.org.pl  lub tradycyjnie na adres Region Rzeszowski NSZZ „Solidarność” ul. Matuszczaka 14, 35-083 Rzeszów  

Korzystający z naszego serwisów internetowego pozostają Państwo anonimowi tak długo, aż sami nie zdecydują inaczej. Wynikające z ogólnych zasad połączeń realizowanych w Internecie informacje zawarte w logach systemowych (np. adres IP) są przez Region Rzeszowski NSZZ „Solidarność” wykorzystywane w celach technicznych, związanych z administracją naszymi serwerami. Poza tym adresy IP są wykorzystywane do zbierania ogólnych, statystycznych informacji demograficznych itp.  

Dane dotyczące użytkowników serwisu internetowego http://https://www.solidarnosc.rzeszow.org.pl// przetwarzane są przez Region Rzeszowski NSZZ „Solidarność” z siedzibą w Rzeszowie, ul. Matuszczaka 14, NIP 813-12-88-922 będący w odniesieniu do danych osobowych użytkowników administratorem danych osobowych.  

Kontakt z Inspektorem Ochrony Danych Osobowych jest możliwy pod adresem email: iod.rzesz@solidarnosc.org.pl lub telefonicznie: 513 168 307

Dane osobowe to, zgodnie z postanowieniami RODO, informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej. W przypadku korzystania z naszego serwisu internetowego takimi danymi są np. adres e-mail, adres IP. Dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach instalowanych na naszych stronach i urządzeniach, których używasz podczas korzystania z naszych usług.  

Dane osobowe użytkowników - jeżeli będą zbierane - traktowane będą jako wydzielona baza danych przechowywana na serwerze Regionu Rzeszowski NSZZ „Solidarność” w strefie bezpieczeństwa zapewniającej właściwą ochronę. Dostęp do bazy danych posiadają jedynie pracownicy, którzy posiadają stosowne upoważnienia do przetwarzania danych Jako administrator danych osobowych użytkowników wydawanego przez nas serwisu internetowego możemy w drodze umowy powierzać przetwarzanie tych danych innym podmiotom.  

Zbierane przez Region Rzeszowski NSZZ „Solidarność” dane osobowe użytkowników przetwarzamy w sposób zgodny z zakresem udzielonego przez użytkownika zezwolenia lub na podstawie innych ustawowych przesłanek legalizujących przetwarzanie danych (przede wszystkim w celu realizacji usług oraz w prawnie usprawiedliwionym celu - marketingu bezpośrednim naszych produktów lub usług), zgodnie z wymogami prawa polskiego, dlatego też podstawą i celem przetwarzania danych osobowych związane są niezbędność przetwarzania do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią. Ta podstawa przetwarzania danych dotyczy przypadków, gdy ich przetwarzanie jest uzasadnione z uwagi na nasze usprawiedliwione potrzeby, co obejmuje między innymi konieczność zapewnienia bezpieczeństwa usługi, dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług i dopasowania ich do potrzeb i wygody użytkowników jak również ewentualnego prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.  

Państwa dane, w ramach naszych usług, przetwarzane będą wyłącznie w przypadku posiadania przez nas lub inny podmiot przetwarzający dane jednej z dopuszczonych przez RODO podstaw prawnych i wyłącznie w celu dostosowanym do danej podstawy, zgodnie z opisem powyżej. Dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy – przez czas jej wykonywania, a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora – do czasu istnienia tego uzasadnionego interesu. Dane będą przetwarzane przez Region Rzeszowski NSZZ „Solidarność” i ewentualnie przez Zaufanych Partnerów, jeśli wyrazisz im zgodę, ale mogą być one również powierzone do przetwarzania innym podmiotom. W każdym takim przypadku przekazanie danych nie uprawnia ich odbiorcy do dowolnego korzystania z nich, a jedynie do korzystania w celach wyraźnie wskazanych przez nas. Przekazywanie danych ma miejsce na ogół w przypadku współpracy z podwykonawcą lub usługodawcą. W każdym przypadku przekazanie danych nie zwalnia przekazującego z odpowiedzialności za ich przetwarzanie. Dane mogą być też przekazywane organom publicznym, o ile upoważniają ich do tego obowiązujące przepisy i przedstawią odpowiednie żądanie, jednak nigdy w innym przypadku.  

Jak już wspomniano, na naszej stronie internetowej używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobnych służących do zbierania i przetwarzania danych osobowych oraz danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraz analizowania ruchu na naszych stronach. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. Twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz różne strony w Internecie. Znajdziesz tam także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, by ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.  

Macie Państwo prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzani danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego - Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, Uprawnienia powyższe przysługują także w przypadku prawidłowego przetwarzania danych przez administratora.